Özet Bu yazı, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu’nun (DEHB) salt nörobiyolojik bir bozukluk olmanın ötesine geçerek, travma , psikanalitik süreçler ve sinir sistemi regülasyonu ekseninden yeniden formüle edilmesini önerir. DEHB’yi yalnızca odaklanamama olarak tanımlamak eksiktir: bu durum, sinir sisteminin ritm dengesinin bozulduğu, beden–zihin senkronizasyonunun parçalandığı bir süreçtir. Makale, beş sinir bölgesi — PFC, striatum, amigdala, insula, serebellum — üzer

"Sen yeterlisin." Özet İç konuşma (self-talk), dikkat, duygudüzenleme ve yürütücü işlevlerin ayrılmaz bir bileşenidir. Bu makale, iç konuşmanın bir alt biçimi olan “sen dili” nin (kişinin kendisine “sen” ya da kendi adıyla hitap etmesi) psikolojik işlevini ele alır. Önce iç konuşmanın bilişsel/kuramsal temelleri özetlenir; ardından “öz-mesafe” (self-distancing) kavramı çerçevesinde davranışsal bulgular  ve sinirbilimsel veriler  sunulur. Son olarak klinik/somatik uygulamalar,

DMN – ACC – INSULA – PREFRONTAL – NEOKORTEKS EKSENİNDE FENOMENOLOJİK ZAMANIN ANATOMİSİ I. GİRİŞ: ZAMANIN BEYNİ – “ŞİMDİ”NİN BİLİMİ Zaman, evrende doğrusal bir değişim dizisi olarak tanımlansa da insan beyninde bu çizgisellik kırılır.İnsanın “zamanı yaşama” biçimi, yalnızca saniye, dakika ya da kronometre ile ölçülebilen bir nicelik değil; bilincin sürekliliğini taşıyan nöral bir fenomen dir.Zihnin “geçmişte takılı kalması” ya da “geleceğe kaçması” yalnızca bir düşünce alışkan

Giriş – Laboratuvardaki Sessizlik Cam duvarların ardında, fMRI cihazının soğuk metal tüneline yerleşen bir gönüllü, kulaklığından gelen talimatı duyuyor: “Hiçbir şey yapma, sadece sessizce kal.” On dakika boyunca dışarıdan hiçbir şey olmuyor, ama monitörlerdeki beyin görüntüleri değişmeye başlıyor. Renkli alanlar birer birer sönüyor; beynin iç sesi, varsayılan mod ağı (Default Mode Network – DMN) yavaşça susuyor. Dışarıdan bakıldığında meditasyon gibi sakin bir hâl. Ancak içe

Dikkat Dağınıklığı Değil — Aşırı Yüklenmiş Bir Sinir Sisteminin Hikâyesi I. Dikkatin Derin Ritmi Belki sen de fark etmişsindir:Bazen bir şeyle ilgilenmek istersin ama zihnin oradan oraya akar.Bir görevi bitiremeden diğerine geçer, sonra kendine kızarsın.Bazen de tersi olur — bir şeye öyle gömülürsün ki zamanın nasıl geçtiğini anlamazsın. Bu “dengesizlik”, tembellik ya da iradesizlik değil.Sinir sisteminin ritminin bozulmasıdır.Tıpkı kalp atışı gibi, beynin de bir tempo, bir “

I. GİRİŞ: Travma, Dikkatin Sessiz Yarığı Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), modern toplumda yalnızca “odaklanamama” üzerinden tanımlanır.Oysa derinlemesine bakıldığında, DEHB’nin özünde bir bağlanma travması  ve nörofizyolojik parçalanma  hikâyesi vardır. Çocuklukta, çevreyle güvenli bir “nöral senkronizasyon” kurulamamışsa — yani bakımverenin ritmi çocuğun ritmini duyamamışsa — sinir sistemi kendi iç ritmini üretmek zorunda kalır.Bu “yalnız ritim”, ilerleyen

I. GİRİŞ: Dikkat Bir Kas Değil, Bir Ritimdir Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), sıklıkla “odaklanma zorluğu” olarak tanımlanır; ancak nörobiyolojik açıdan bu, gerçeğin sadece yüzeyidir.Dikkat aslında bir sinirsel ritim dir — beynin uyarılma (arousal) düzeyini dış dünyayla senkronize etme kapasitesi.Bu ritim bozulduğunda kişi odaklanamaz, duygular hızla dalgalanır, zaman hissi kaybolur.Dolayısıyla DEHB, davranışsal bir bozukluk değil , sinir sistemi regülasyon

BÖLÜM 2. Sınırın Gelişimsel Kökleri ve Erken İlişki Dinamikleri İnsanın sınır kapasitesi doğuştan gelmez; ilişkisel olarak öğrenilir.Bebek, kendi iç duyumlarını düzenleme becerisini, bakım verenin sinir sistemi aracılığıyla geliştirir.Başka bir deyişle: kendini tutmayı, önce tutulmakla öğrenir. Tutulmak ve ayrışmak Winnicott’un (1953) “holding environment” kavramı, benliğin ilk sınırını tarif eder.Annenin kucağı, yalnızca bir fiziksel destek değil; çocuğun varlık hissini şeki

Bölüm bölüm yazmakta olduğum Sınırlar serisinin ilk bölümüne hoşgeldiniz. Bölüm 1 - Sınır Kavramının Çok Katmanlı Doğası: Benliğin Korunması ve Dünyaya Açılım İnsanın “ben” dediği alan, yalnızca düşüncelerinin değil, sinir sisteminin de bir ürünüdür.Her duyum, her temas, her sözcük, benlik alanının zarına dokunur.Bu zar bazen geçirgendir — dünya içeri alınır, anlamlar taşar.Bazen de sertleşir — kişi geri çekilir, kendi iç sessizliğine sığınır.Psikolojide bu zar, “sınır” olara

1. Giriş: “Ben” nerede biter, “öteki” nerede başlar? Her insanın görünmeyen bir psikolojik zar ı vardır. Bu zar, bizi hem korur  hem ilişkilendirir . Adı: sınır (boundary). Sınırlar, kim olduğumuzu, neye “evet”, neye “hayır” dediğimizi belirleyen görünmez çizgilerdir.Sağlıklı sınırlar ne duvar gibidir ne de geçirgen sünger  gibidir; daha çok yarı geçirgen bir zar  gibidir — yaşam akışını engellemeden, toksik olanı içeri almadan, özümüzü korur. Psikolojide sınırlar; duygusal,

🔹 Giriş: “Bir Senfoni Orkestrası Gibi” Sinir sistemi, trilyonlarca hücreden oluşan dev bir yaşayan ağdır .Her bölge, kendi enstrümanını çalar — kimi vurmalı, kimi nefesli, kimi yaylı.Ancak hepsi bir tek amaç  için çalışır: Bedenin güven içinde kalmasını ve içsel dengeyi korumasını sağlamak. Bu orkestra kusursuz işlediğinde, kişi hem bedensel hem duygusal olarak “evinde” hisseder.Aksadığında ise ritim bozulur: kaygı, taşkınlık, donma ya da çökkünlük ortaya çıkar. Aşağıda bu o

1. Anatomik ve Yapısal Tanım Anterior Cingulate Cortex (ACC) , beynin frontal (ön) lobunun medial (orta) kısmında , prefrontal korteks  ile limbik sistem  arasında köprü işlevi gören bir bölgedir. Konum olarak corpus callosum’un  (beyin yarımkürelerini bağlayan lif demeti) hemen üstünde yer alır. Fonksiyonel olarak hem rasyonel (dorsal)  hem de duygusal (ventral)  ağlarla bağlantı kurar. Bu nedenle ACC, beynin “ duygusal fren sistemi ” veya “ entegrasyon köprüsü ” olarak anı

Gabor Maté’nin The Myth of Normal  ve Hold On to Your Kids  kitaplarında altını çizdiği temel tez, çocuğun en kritik ikilemini açıklar: Bağlanma mı, otantiklik mi? Çocuk, bakım verenle bağını korumak için kendi duygularını, ihtiyaçlarını veya hakikatini feda etmek zorunda kalabilir. Bu “otantiklikten vazgeçme” bedeli, ilerleyen yıllarda karakter stratejileri ve ilişki şemaları olarak yeniden karşımıza çıkar. Bu yazı, önce Maté’nin tanımladığı çekirdek adaptasyonları beş başlı

Meditasyon seni gerçekten regüle etsin istiyorsan: 1.NİYET CÜMLESİ BELİRLE 2.Koptuğunda niyet cümlenle nefes al ver. 3.Her nefeste niyete odaklan. Niyetsiz meditasyon, kafanın içinde bir roller coaster 🎢 yolculuğuna dönüşebilir. Meditasyon, modern psikoloji ve nörobilim alanında duygusal regülasyon, dikkat kontrolü ve stres azaltımı için etkinliği kanıtlanmış bir yöntemdir (Tang, Hölzel & Posner, 2015). Ancak uygulamanın derinliği ve sürdürülebilirliği, yalnızca teknik değil

(Fasya) Modern yaşam, yaşam süresini uzatma fikrini takviyeler, testler ve protokoller üzerinden kurguluyor. Longevity dendiğinde akla ilk gelenler genellikle: kolajen, glutatyon, kreatin, NAD+, spermidin gibi biyolojik moleküller oluyor. Ama unuttuğumuz bir şey var: Beden hâlâ 4 milyar yıllık doğa yasalarına göre çalışıyor.Ve bu bedenin dili: hareket, nefes ve su. Gerçek uzun yaşam, yalnızca biyobelirteçlerin değil, fasyanın, sinir sisteminin ve hücre dışı sıvının birlikte

Nefes Alış Kalıbın Seni Nasıl Etkiliyor? Günde ortalama 22.000 kez nefes alıyoruz. Aşağıdaki 6 soruyu dikkatlice oku. Her biri için sana en çok uyan seçeneği işaretle.Her seçeneğin sonunda yer alan harfleri not al (A, B, C). Testin sonunda açıklamaları okuyacaksın. 1. Gün içinde nasıl nefes aldığını fark ettiğinde hangisi sana daha yakın? A) Göğsüm şişiyor ama karnım pek oynamıyor. B) Karnım yükseliyor ama göğüs kafesim neredeyse hiç açılmıyor. C) Hem karın hem göğüs hareket

Nefes...Hepimizin yaptığı ama çoğumuzun fark etmediği bir şey. Günde ortalama 22 bin kez tekrar ettiğimiz bu hareket, sadece oksijen alımı değil; sinir sistemi dengesi, hücresel yenilenme, psikolojik regülasyon ve uzun ömürle doğrudan bağlantılıdır. Ama her nefes, bedenin güvenli olduğunu hissettirmez.Doğru nefes, nörolojik bir güven hissidir. 🧠 Sinir Sistemi ve Nefes: Regülasyonun Gerçek Kapısı Nefesin hızı, yönü ve derinliği sinir sisteminin hangi modda olduğunu belirler.

Travma, duygu düzenleme ve iyileşme alanında çalışırken en sık duyduğum sorulardan biri şu oluyor: “Peki neyi önce dönüştürmeliyim, bedeni mi zihni mi?” Bu sorunun cevabı genellikle tek yönlü değildir. Sinir sistemi, bir düzenleyici mekanizma olarak hem zihnin komutlarından hem de bedenin sessiz sinyallerinden etkilenir. Birçok yaklaşım, bedenin %80 oranında zihni yönettiğini ortaya koyar. Kalp ritmi, nefes düzeni, kas tonusu gibi bedensel süreçler, duyguları ve düşünceleri ş

Her insan, yaşamı boyunca farklı yoğunluklarda deneyimlere temas eder. Bazı olaylar bedende ve duygularda iz bırakır. Zihinsel olarak geride kaldığını düşündüğümüz anılar bile, bedenin duyusal katmanlarında varlığını sürdürebilir. Sinir sistemi, bu deneyimleri kimi zaman taşkın bir enerjiyle, kimi zaman da donuk bir sessizlikle taşır. Bu dalgalanmalar, bir kusurun değil, bedenin kendi koruma yollarının ifadesidir. Bedensel farkındalık çalışmaları, bu içsel dalgaları daha yakı

Son yıllarda travma ve duygusal regülasyon üzerine yapılan çalışmalar, bedenin iyileşme sürecindeki önemini daha görünür hale getirdi. Bedensel farkındalık, birçok yaklaşımda merkezi bir yer tutar. Bazen bu farkındalık konforlu ya da kolay bir deneyim olmayabilir, ancak zamanla gelişime açık bir alandır ve travmanın ne ölçüde sağaltıldığına ışık tutar. Beden, sadece duyumların değil; geçmişte yaşanmış duyguların, travmaların ve savunma tepkilerinin de taşıyıcısıdır. Bu yüzden